Agresja
PORADNIK DLA RODZICÓW

AGRESJA - (wg definicji prof. Szewczuka), to wszelkie działania (fizyczne lub słowne), którego celem jest wyrządzenie krzywdy fizycznej lub psychicznej - rzeczywistej lub symbolicznej – jakiejś osobie lub czemuś, co ją zastępuje.
Rodzaje agresji:
1.słowna,
2.fizyczna,
3.emocjonalna,
4.bezpośrednia,
5.instrumentalna,
6.społeczna,
7.aspołeczna,
8.przemieszczona.


Czynniki chroniące przed agresją i czynniki przyczyniające się do agresji:
AUTORYTET
+ (plusy)
- (minusy)
- Wychowują osoby kompetentne, konsekwentne, sprawiedliwe; są autorytetami dla wychowanków. - Rodzic (wychowawca) nie ma autorytetu. Jest niekonsekwentny, nieżyczliwy
i niesprawiedliwy.
WZÓR ZACHOWAŃ
- Wychowawcy dają przykład rozwiązywania konfliktów, bez agresji,
z empatią.
- W sytuacjach konfliktowych wychowawcy są opryskliwi, poniżają, obrażają, nie słuchają wyjaśnień, nie poszukują rozwiązań.
JEDNOLITE METODY WYCHOWAWCZE
W RODZINIE
- Wszystkie osoby uczestniczące
w wychowaniu stosują takie same, uzgodnione metody wychowawcze.
Dziecko traktowane jest podmiotowo. Opiekunowie, w procesie wychowania, nie realizują celów ukrytych, innych, niż dobro dziecka.
- Opiekunowie stosują różne metody wychowawcze.
Dziecko traktowane jest instrumentalnie: bywa argumentem ("kartą przetargową") w konfliktach pomiędzy rodzicami lub rodzice oczekują od dziecka realizacji ich niespełnionych celów.
SYTUACJA W RODZINIE
- Rodzina spełnia swoje podstawowe funkcje społeczne -zapewnia dziecku poczucie bezpieczeństwa, możliwości pełnego rozwoju, dostarcza pozytywnych
i skutecznych wzorców zachowań w różnych sytuacjach, edukuje
w zakresie podstawowych zjawisk występujących
w relacjach społecznych.
- Rodzina spełnia swoje podstawowe funkcje społeczne - zapewnia dziecku poczucie bezpieczeństwa, możliwości pełnego rozwoju, dostarcza pozytywnych
i skutecznych wzorców zachowań w różnych sytuacjach, edukuje
w zakresie podstawowych zjawisk występujących
w relacjach społecznych.
ZASADY WSPÓŁŻYCIA
- Normy i sankcje za ich przekraczanie są jasno określone oraz bezwzględnie stosowane.
W relacjach występuje wzajemny szacunek
i unikanie przemocy.
- Brak jasno określonych zasad i sankcji.
Odwoływanie się do nich ma charakter sporadyczny, jest nieprzewidywalne. Ustalenia nie są przestrzegane.
KONTROLA I OPIEKA
- Opiekunowie znają sytuacje i miejsca zagrażające, orientują się w tym, co robią dzieci, znają ich znajomych.
Sposób sprawowania opieki i kontroli dostosowane są do wieku dzieci oraz przedmiotu kontroli.
- Kontrola i opieka jest słaba, pełniona sporadycznie, często dopiero w odpowiedzi na niewłaściwe zachowanie dziecka. Opiekunowie nie znają dobrze dziecka.
WYMAGANIA
- Wymagania są realistyczne, dają szansę na odniesienie sukcesu, zachęcają do pozytywnej aktywności, uwzględniają możliwości dziecka. - Wymagania są zbyt wysokie - wskazują na porażkę i frustrację. Wymagania zbyt niskie- powodują nudę, zniechęcają do samorozwoju.
EDUKACJA DOTYCZĄCA AGRESJI
- Rozmowy dotyczące wyrażania uczuć, radzenia sobie z trudnymi emocjami. Pokazywanie tego na przykładzie konfliktów w rodzinie. - Ignorowanie lub karanie zachowań agresywnych bez wnikania w ich przyczynę.
Zalecanie lub pokazywanie agresywnych zachowań jako sposobu rozładowywania napięcia.
NAGRODY I KARY
- Stwarza się dziecku okazje do doświadczania częściej pochwał, niż nagan. Zachowania prospołeczne są zauważalne i nagradzane.
Zachowania agresywne są karane
- niezbyt silnie, ale nieuchronnie
i niezwłocznie po wystąpieniu zachowania (nie pozostawia to możliwości czerpania satysfakcji z przemocy).
- Dziecko jest często karane.
Zachowania prospołeczne pozostają niezauważone, traktowane jako oczywiste, bez pochwał.
Zachowania antyspołeczne są karane silnie, niekonsekwentnie, jakiś czas po zajściu.
AKTYWNOŚĆ POZASZKOLNA
-Dziecko jest zachęcane do podejmowania różnych form aktywności, udziału
w kołach zainteresowań, akcjach społecznych, uprawiania sportu, turystyki. Propozycje wynikają ze znajomości potencjału
i zainteresowań dziecka.
-Opiekunowie nie znają lub nie interesują się potrzebami dziecka.
Nie znają też oferty zajęć pozalekcyjnych w środowisku.
Akceptują wybory dziecka bez ich wcześniejszego poznania. W domu nie ma pozytywnych, służących rozwojowi wzorców spędzania czasu wolnego.

SPOSOBY PANOWANIA NAD SOBĄ
W SYTUACJACH ZACHOWAŃ
AGRESYWNYCH DZIECI:


Kiedy dziecko zaczyna zachowywać się arogancko, twoją pierwszą i najbardziej naturalną reakcją jest zdenerwowanie się i wypowiedzi nawet bardziej jeszcze zaciekłe, ponieważ pragniesz zmusić dziecko, aby zachowywał się tak, jak ty chcesz.
Zapanuj nad sobą:


1.Nic nie mów. Zachowaj spokój.
Powiedz sobie "zachowaj spokój". Nie mów nic od razu. Zamiast tego skoncentruj się na zachowaniu spokoju
i daj sobie okazję do przejęcia kontroli nad sytuacją. Poruszaj się powoli (trochę szybciej niż w zwolnionym tempie).
2.Zastosuj technikę głębokich oddechów.
Weź wolny, głęboki oddech. To pomoże Ci się zrelaksować i rozluźni napięcie, które szybko narasta. Przeciwdziała to również narastającemu lękowi
i odczuwanej przez Ciebie potrzebie zareagowania złością i irytacją na zachowanie dziecka.

3.Policz do trzech, czterech, pięciu.
Poprzez liczenie w duchu, połączone z głębokimi oddechami, nie tylko się wyciszysz, ale zaczniesz się również relaksować.

4.Utrzymuj niezachwiany kontakt wzrokowy.

5.Nie traktuj sytuacji personalnie.
Kiedy dziecko zaczyna się unosić, nie traktuj sytuacji personalnie. Potraktuj to jako doświadczenie. Uświadom sobie, że uczeń nie podejmuje ataku na Ciebie osobiście. Reaguje raczej w sposób określony przez jego przeszłe doświadczenia, brak zaufania i chęć zaspokojenia swych potrzeb.

6.Zdystansuj się do ucznia.
Zachowaj pewien dystans. Odsuń się od dziecka. Poprzez stworzenie dystansu dajesz dziecku okazję do zachowania twarzy, ochłonięcia i podjęcia właściwego zachowania. Także sobie dajesz kilka dodatkowych chwil na uspokojenie się.

7.Zachęcaj, jeśli to konieczne.
8.Bądź gotowy poświęcić tyle czasu, ile potrzeba.
9.Jeśli musisz uporać się z więcej niż jednym uczniem, utwórz „mur” i naraz uporaj się tylko z jednym uczniem.
10.Jeśli to konieczne, porozmawiaj z uczniem później.

Opracowała: Pedagog Elwira Hawryluk-Ricciardiello na podstawie materiałów Barbary Wolniewicz - Grzelak

 

DZIECKO I PRACA DOMOWA -
PORADNIK DLA RODZICÓW

Praca domowa stwarza rodzicom możliwość zaangażowania się w proces kształcenia i wychowania swoich pociech. Zainteresowanie rodziców może wywołać u dzieci iskrę entuzjazmu, a tym samym pomóc im
w nauce najważniejszej ze wszystkich lekcji - uczenie może być zabawne a także warte wysiłku.

DLACZEGO NAUCZYCIELE
ZADAJĄ PRACE DOMOWE?


1. Dzięki odrabianiu prac domowych dziecko może:
• Powtórzyć i utrwalić wiedzę zdobytą w czasie zajęć lekcyjnych.
• Sprawdzić posiadane wiadomości.
• Pogłębić wiedzę na dany temat.
• Nauczyć się korzystania z różnych źródeł: biblioteka, Internet, słowniki, itp.
• Pracować samodzielnie i we własnym tempie.
• Przygotować się do następnych lekcji.

2. Praca domowa może także rozwinąć w dziecku dobre zwyczaje i nawyki, np.:
• Uczy dziecko pracować w niezależny sposób.
• Uczy samodyscypliny i odpowiedzialności.
• Rozwija w dziecku pozytywny stosunek do nauki.

CZY PRACA DOMOWA
POMAGA DZIECIOM W UCZENIU?

Praca domowa pomaga, jeżeli zadania są przemyślane, poprawne i ukończone a następnie sprawdzone przez nauczyciela z towarzyszącym komentarzem ustnym lub pisemnym. Zadanie powinno mieć określony cel, jasne instrukcje dopasowane do poziomu zdolności dzieci i zaprojektowane w taki sposób, aby dostarczało wiedzę i rozwijało zdolności.

We wczesnym okresie szkolnym praca domowa pomaga dzieciom w rozwijaniu nawyków i zwyczajów,
o których wspomniano wcześniej. Od czwartej klasy, niewielkie ilości zadań domowych stopniowo zwiększają się każdego roku. Zabieg ten ma na celu poprawę osiągnięć szkolnych - stwierdzono, że uczniowie, którzy wykonują więcej prac domowych osiągają lepsze wyniki w standaryzowanych testach i otrzymują lepsze oceny.

DZIECKO I PRACA DOMOWA -
JAK MOŻESZ POMÓC?


I. Ustal porę odrabiania pracy domowej

Pora ta powinna być uzależniona między innymi od wieku dziecka i jego indywidualnych potrzeb. Na przykład, niektóre dzieci lepiej pracują po południu, po godzinie zabawy, a inne są bardziej wydajne dopiero wieczorem – należy jednak pamiętać, że późny wieczór rzadko jest dobrą porą na odrabianie prac domowych. Zajęcia pozaszkolne mogą wymagać pewnej elastyczności przy ustalaniu planu dnia dziecka.
W niektóre dni może ono uczyć się po lekcjach a w inne dopiero wieczorem. Jeżeli jednak brakuje czasu na odrobienie zadanych prac, wówczas będzie musiało zrezygnować z niektórych zajęć, ponieważ praca domowa powinna być najważniejsza.


II. Wybierz miejsce pracy

Miejsce to powinno być dobrze oświetlone
i spokojne. Może to być biurko w pokoju, ale dla wielu dzieci równie dobry będzie stół w kuchni.


III. Usuń wszystko co rozprasza uwagę dziecka

Wyłącz telewizor i nie pozwól na słuchanie głośnej muzyki. Jeśli mieszkasz w małym mieszkaniu, zorganizuj ciche zajęcia dla pozostałych członków rodziny.


IV. Zaopatrz dziecko w potrzebne przybory i narzędzia

Zgromadź w jednym miejscu ołówki, pióra, gumki, podręczniki, zeszyty itp. – dziecko nie powinno tracić czasu na szukanie potrzebnych przyborów czy narzędzi.
V. Dawaj dobry przykład. Jest bardziej prawdopodobne, że dziecko będzie odrabiało prace domowe, jeżeli zobaczy, że czytasz, piszesz
i wykonujesz czynności, które wymagają pracy umysłowej i wysiłku z twojej strony. Rozmawiaj
z dzieckiem o tym co czytasz lub piszesz, nawet jeśli będzie to coś tak prostego jak lista zakupów. Zachęcaj je do zajęć, które wspomagają uczenie, np.: czytanie, gry edukacyjne, spacery, wycieczki i prace, które uczą odpowiedzialności (opieka nad psem).


VI. Okazuj zainteresowanie

Poświęcaj czas swojemu dziecku – zabieraj go do biblioteki aby sprawdzić materiały potrzebne do zadania domowego, czytaj z nim tak często jak to tylko możliwe, rozmawiaj z nim o szkole i zajęciach lekcyjnych. Zapytaj dziecko o czym było mówione podczas lekcji, a jeśli nie ma zbyt wiele do powiedzenia, poproś je, aby przeczytało napisaną przez siebie notatkę z lekcji. Innym sposobem okazywania zainteresowania jest twój udział w zajęciach szkolnych, np.: w wywiadówkach, przedstawieniach, zawodach sportowych itp.


VII. Kontroluj prace domowe

Dzieci częściej kończą z powodzeniem zadanie, jeżeli rodzice kontrolują ich pracę. Intensywność
i rodzaj kontroli zależy od wieku dziecka, stopnia jego samodzielności i od tego, jak dobrze radzi sobie
w szkole. Jeżeli dziecko napotyka na trudności, wówczas powinna mieć miejsce stała kontrola i to bez względu na jego wiek.


VIII. Bądź w pobliżu

Podczas odrabiania lekcji, uczniowie szkoły podstawowej często lubią czuć w pobliżu obecność osoby dorosłej (na wypadek ewentualnych trudności). Starsze dzieci mogą rozpocząć zadanie zanim wrócisz
z pracy – nie zaszkodzi zadzwonić do domu
i przypomnieć im o tym.


IX. Sprawdź ukończoną pracę domową

Zawsze trzeba sprawdzić, czy dziecko odrobiło lekcje. Po oddaniu pracy domowej przez nauczyciela, przeczytaj jego ewentualne komentarze i sprawdź prawidłowość wykonanego zadania.


X. Wyrabiaj w dziecku dobre nawyki


1. Pomóż dziecku w zorganizowaniu czasu niezbędnego do wykonania zadania domowego. Na przykład, jeżeli dziecko ma do napisania pracę z przyrody, którą musi oddać w przeciągu dwóch tygodni, postaraj się omówić
z nim poszczególne etapy działania:
• Wybranie tematu.
• Zgromadzenie wiadomości.
• Napisanie planu.
• Napisanie pracy w zarysie ("na brudno").
• Sprawdzenie i wprowadzenie ewentualnych poprawek.
• Przepisanie "na czysto".
2. Pomóż dziecku zacząć - na przykład, jeśli musi zgromadzić wiadomości, zachęć je do skorzystania ze zbiorów biblioteki, skorzystania z Internetu, itp.
3. Przygotuj je do określonych zadań w domu. Na przykład, jeśli jest zapowiedziane dyktando, przećwicz z nim pisownię wyrazów z określoną trudnością (podyktuj je, a następnie każ dziecku poprawić błędy).
4. Dopilnuj, aby dziecko nie uczyło się na ostatnią chwilę przed sprawdzianem.

XI. Rozmawiaj z dzieckiem na temat pracy domowej

Postaraj się zadawać następujące pytania:
a. Czy rozumiesz co masz zrobić? (poproś dziecko, aby po przeczytaniu instrukcji, powiedziało ją własnymi słowami).
b. Co trzeba zrobić, żeby ukończyć pracę domową? (omów z nim poszczególne etapy pracy).
c. Czy potrzebujesz pomocy w zrozumieniu tego, co masz zrobić?
d. Czy miałeś kiedykolwiek podobne zadanie? (sprawdź, czy dziecko poradziło sobie kiedyś z podobnym problemem i pokieruj nim tak, aby rozwiązało nową trudność w podobny sposób).
e. Czy masz wszystko co jest potrzebne do wykonania pracy domowej? (ołówki, kredki, linijki, itp.)
f. Czy twoje odpowiedzi wydają ci się poprawne
i zrozumiałe? Czasami rozwiązania zadań z matematyki czy prace pisemne z języka polskiego nie są logiczne
i jasne. Poproś, aby dziecko sprawdziło zadanie
i poprawiło błędy.

XII. Pochwal
Twoja pochwała i zachęta są niezmiernie ważne dla twojego dziecka. Powinno ono także być informowane, że jego praca nie jest najlepszej jakości. Postaraj się, żeby twoje komentarze były konstruktywne. Zamiast: "Chyba nie zamierzasz oddać tego bazgrolenia nauczycielowi?" powiedz: "Nauczyciel lepiej zrozumie twoją pracę, jeśli ładniej ją przepiszesz". A potem pochwal go za ładnie przepisany tekst.


XIII. Współpracuj ze szkołą

Czasami powyższe sposoby nie są wystarczające
i problemy pojawiają się nadal. Jeżeli zaistnieje taka sytuacja, wówczas zwróć się o pomoc do nauczyciela
i pedagoga szkolnego.
Powinieneś skontaktować się z nauczycielem
i pedagogiem szkolnym jeśli:
• Twoje dziecko odmawia wykonywania pracy domowej pomimo twoich zachęt i okazanej pomocy.
• Nie potrafisz pomóc dziecku w zorganizowaniu pracy.
• Nie jesteś w stanie zapewnić mu potrzebnych materiałów i narzędzi.
• Ani ty, ani dziecko nie rozumiecie celu zadania.
• Instrukcje towarzyszące pracy domowej są niejasne.
• Twoje dziecko nie uczęszczało do szkoły i musi nadrobić zaległości.


POROZMAWIAJ Z NAUCZYCIELEM

1. Rozmawiając z nauczycielem, powiedz co myślisz na temat pojawiających się problemów. Przyznaj się także, jeżeli nie wiesz co może być powodem tych trudności. Wspólnie z nauczycielem ustal przyczyny odpowiadając na poniższe pytania:
a. Czy praca domowa nie jest zbyt trudna? (może twoje dziecko ma zaległości
i potrzebuje pomocy ze strony nauczyciela lub pedagoga).
b. Czy zaległości wynikają z dużej absencji? (ustalenie planu nadrobienia braków).
c. Czy twoje dziecko zostało przebadane przez psychologa? Jeśli wykryto jakieś zaburzenia np.: dysgrafię, dysleksję czy ADHD, wymaga ono dodatkowej pomocy a zadania powinny być dostosowane do jego możliwości.
2. W trakcie rozmowy słuchaj uważnie nauczyciela i nie odchodź zanim nie upewnisz się, że zrozumiałeś to, co zostało powiedziane. Upewnij się także, że nauczyciel zrozumiał co ty miałeś do zakomunikowania. Jeżeli po spotkaniu zorientowałeś się, że czegoś nie zrozumiałeś, lub zapomniałeś o czymś powiedzieć, skontaktuj się
z nauczycielem ponownie.
3. Umów się na kolejne spotkanie aby sprawdzić, czy obrany sposób postępowania działa i czy jest poprawa.
4. Uwierz, że nauczyciel chce pomóc tobie i twojemu dziecku, nawet jeśli nie zawsze zgadzasz się z jego poglądami czy opinią.
5. Pamiętaj, że pomoc dziecku w odrabianiu pracy domowej jest okazją zwiększenia jego szans w szkole
i w życiu. Pomagając mu, uczysz go dyscypliny
i odpowiedzialności, stwarzasz także możliwość lepszej komunikacji pomiędzy tobą, dzieckiem i szkołą.

 

Informacja dla rodziców dotycząca roli aktywnego udziału uczniów w zajęciach wychowania fizycznego

 

Jak kochać i wymagać - Poradnik dla rodziców